PROGRAM NAPRAWCZY W OBSZARZE PROCESU NAUCZANIA I UCZENIA SIĘ

 

I. Wstęp

 

Motywem stworzenia niniejszego dokumentu jest wnikliwa analiza sprawdzianu kompetencji klas szóstych pt. „Jasne jak słońce”, który został przeprowadzony  w roku szkolnym 2007/2008.

II. Cel główny

Podniesienie wyników sprawdzianu po szóstej klasie szkoły podstawowej oraz poprawa efektywności kształcenia w naszej szkole.

III . Cele szczegółowe

I.                   doskonalenie efektów procesu dydaktycznego w oparciu o standardy, które najsłabiej wypadły na sprawdzianie kompetencji, tj. wykorzystanie wiadomości w praktyce, korzystanie z informacji, 

II.                kształcenie i doskonalenie umiejętności w oparciu o pozostałe standardy tj. pisanie, rozumowanie i czytanie,

III.             zmniejszenie liczby uczniów mających  niskie wyniki na sprawdzianie, zwiększenie liczby uczniów z najwyższymi wynikami,

IV.             świadome działanie nauczycieli, rodziców i uczniów w zakresie skuteczności działań dydaktycznych i wychowawczych, które wpłyną na sukcesy uczniów i zminimalizują dydaktyczne porażki,

V.                systematyczne śledzenie i analizowanie skuteczności podjętych działań oraz wyciąganie wniosków i ewaluacja owych działań,

VI.             systematyczne i konsekwentne wprowadzanie zmian w pracy dydaktycznej, wychowawczej w celu poprawy wyników nauczania,

VII.          pedagogizacja rodziców, uświadomienie im potrzeby ścisłej współpracy.

REALIZACJA PROGRAMU NAPRAWCZEGO

1.      Analiza wyników sprawdzianu kompetencji pt. „Jasne jak słońce” z roku szkolnego2007/2008 w odniesieniu do średnich wyników dla poszczególnych umiejętności w kraju, na szczeblu wojewódzkim i powiatu, gminy i miejscowości Wierzbica.

 

Czytanie

Pisanie

Rozumowanie

Korzystanie z informacji

Wykorzystanie wiedzy
w praktyce

Średni wynik

Mazowieckie

7,70

5,81

5,66

2,48

4,71

26,37

Kraj

7,5

5,7

5,5

2,4

4,6

25,77

Powiat radomski

7,31

5,24

5,33

2,20

4,22

24,30

Gmina Wierzbica

7,24

5,19

5,53

2,24

4,51

24,72

Wierzbica

7,11

4,64

5,45

2,15

4,13

23,47

Maksymalna liczba punktów do uzyskania na teście

10

10

8

4

8

40

 

Interpretując powyższe dane należy zaznaczyć, iż w skali staninowej dla średnich wyników szkół w kraju w skali od 1 do 9, województwo mazowieckie uplasowało się na poziomie 5 i jest to poziom średni w przedziale punktów (24,8 – 26,1). Powiat radomski w tej samej skali uzyskał poziom 3 i jest to poziom niski, w przedziale punktów (24,03 – 24,42). Wierzbica reprezentuje więc wyniki zbliżone do powiatu radomskiego.

 

Wniosek:

Zestawienie tabelaryczne ukazuje, iż umiejętności uczniów PSP w Wierzbicy kształtują się na następujących poziomach:

I miejsce - CZYTANIE

II miejsce - ROZUMOWANIE

III miejsce -  PISANIE

IV miejsce - KORZYSTANIE Z INFORMACJI

V miejsce – WYKORZYSTANIE WIEDZY W PRAKTYCE

 

Analizując łatwość czynności w poszczególnych zadaniach najłatwiejszymi okazały się zadania sprawdzające CZYTANIE (zwłaszcza zadanie 2,5,7). W zadaniach tych należało odszukać informację zawartą w tekście (czytanie ze zrozumieniem) oraz wykazać się umiejętnością odczytania danych zawartych w tabelach. Nieco słabiej wypadło odczytanie sensu wiersza, odszukania w nim porównań i przenośni poetyckiej(zadania od 10 do 12); łatwość zadań: 0,51, 0,82, 0,52.

Łatwe okazało się również badane w teście ROZUMOWANIE. Dotyczyło ono zadania nr 4 sprawdzającego umiejętność umieszczania daty w odpowiednim przedziale czasowym – łatwość tego zadania wyniosła 0,89 dla szkoły. Dla zadania nr 20 (łatwość dla szkoły 0,80) łatwe okazało się wyznaczanie kierunku geograficznego za pomocą gnomonu. Uczniowie poradzili sobie też dobrze z zadaniem nr 15 i nr 19 (łatwość 0,74). W zadaniu  nr 15 wystąpiło obliczanie długości dnia na podstawie kartek z kalendarza , w zadaniu 19 uczniowie dokonali matematycznego obliczenia długości snu Ewy czyli uczeń umie zwiększyć liczbę o odpowiednią wielokrotność innej liczby. W tej kategorii umiejętności uczniowie mieli problem z wyznaczaniem pór roku nad widnokręgiem (zad 21 – łatwość 0,61 i 0,56).

W kategorii PISANIE na uwagę zasługuje zadanie 25 (zadanie ostatnie – opis miejsca pt. „Jedyne pod słońcem”), zadanie to oceniono najniżej na tle całego testu pod kątem doboru środków językowych i pisania w ładnym stylu ; łatwość tego zadania dla szkoły wyniosła zaledwie 0,15.

Najtrudniejsze okazały się dla uczniów PSP Wierzbicy zadania dotyczące WYKORZYSTANIA WIEDZY W PRAKTYCE. Są to zadania matematyczne dotyczące przeliczeń np. zamiany jednostek długości (zad. 22), działań w zbiorze liczb wymiernych, wyznaczanie reszty (zad. 23), obliczeń matematycznych przydających się w czasie dokonywania sprzedaży czy zakupu towaru, obliczania kosztu na podstawie ceny i czasu wynajmu ( zad. 18), obliczania wielokrotności liczby ( zad. 16).

 

2.      Zadania szczegółowe dla nauczycieli PSP w Wierzbicy zmierzające do podniesienia wyników na sprawdzianach kompetencji klas szóstych w oparciu o analizę testu z roku szkolnego 2007/2008.

 

Doskonalenie umiejętności w kategorii czytanie

Zadania szczegółowe

Przedmiot lub nauczyciel odpowiedzialny

·         kontynuować doskonalenie umiejętność wyszukiwania informacji zawartych w tekście, wiązać informacje w logiczną całość i wyciągać prawidłowe wnioski

Język polski

Historia

Matematyka

Przyroda

·         kontynuować doskonalenie umiejętność czytania danych ujętych w tabelach, na wykresach, diagramach na zasadzie porównań,

Nauczyciel przyrody

Nauczyciel historii

Nauczyciele matematyki

·         doskonalić umiejętności wyodrębniania w tekście literackim lub w poezji porównań lub przenośni

Nauczyciele języka polskiego

·         doskonalić umiejętność właściwego odczytywania liczb dziesiętnych i szeregowania ich np. od najmniejszej do największej

Nauczyciele matematyki

 

Doskonalenie umiejętności w kategorii rozumowanie

Zadania szczegółowe

Przedmiot lub nauczyciel odpowiedzialny

·         kontynuować ustalanie przedziałów czasowych na podstawie dat

Historia

Matematyka

·         kontynuować doskonalenie obliczeń matematycznych na zasadzie różnicy liczb – obliczenia na długość dnia między wschodem a zachodem słońca

Matematyka

Przyroda

·         Kontynuować wdrażanie pojęć: czas słoneczny – czas zegarowy

Przyroda

·         Kontynuować sposoby ustalania kierunków geograficznych

Przyroda

·         Doskonalić umiejętność obserwacji widomej wędrówki słońca nad horyzontem i powiązać to z porami roku

Przyroda

·         Doskonalić mnożenie liczb wielocyfrowych przez liczby dziesiętne

Matematyka

·         Doskonalić umiejętność zamiany jednostek długości

Matematyka, Przyroda

·         Kontynuować doskonalenie obliczeń matematycznych (mnożenie, dzielenie), analiza matematyczna zadań z treścią

Matematyka

 

Doskonalenie umiejętności w kategorii pisanie:

Zadania szczegółowe

Przedmiot lub nauczyciel odpowiedzialny

·         Doskonalić umiejętność właściwego doboru środków językowych i pisania w ładnym stylu

Język polski

·         Kontynuować doskonalenie umiejętność pisania notatek w oparciu o symbole występujące na mapach – czytanie mapy, legendy, znajomość kierunków geograficznych na mapie odczytywanie znaków pogody i krain geograficznych na mapie

Przyroda, historia

·         Doskonalić w pisaniu jasność informacji, zwracanie uwagi w wypowiedziach pisemnych na szczegóły, unikać błędów logicznych

Język polski, historia, przyroda

·         Kontynuować doskonalenie poprawności językowej, ortograficznej i interpunkcyjnej.

Język polski, historia, przyroda, matematyka.

Doskonalenie umiejętności w kategorii korzystanie z informacji

Zadania szczegółowe

Przedmiot

·         Doskonalić umiejętność wykorzystania do pracy z uczniem różnych źródeł informacji – praca ze słownikami

Język polski, historia

·         Zwracać uwagę na sensowną interpretację zdań lub sformułowań

Język polski, przyroda, historia, matematyka

·         Doskonalić umiejętność wykorzystania w życiu codziennym informacji zawartych na mapach prognozy pogody – właściwe odczytywanie znaków pogodowych na mapie

Przyroda

 

Doskonalenie umiejętności w kategorii wykorzystanie wiedzy w praktyce

Zadania szczegółowe

Przedmiot

·         Doskonalić umiejętności obliczeń matematycznych w zakresie:

§  obliczania wielokrotności liczb

§  obliczeń na liczbach całkowitych i ułamkach zwykłych

§  obliczania kosztu na podstawie ceny i czasu wynajmu

§  posługiwania się jednostkami długości

§  wyznaczania reszt

§  określania, ile razy jedna wielkość mieści się w drugiej

Matematyka

 

 

3.      Inne zadania Programu Naprawczego to:

3a. Pomiar jakości pracy szkoły – jego poprawa i udoskonalenie.

Zadania szczegółowe

Formy realizacji

Odpowiedzialni

Termin realizacji

Badanie osiągnięć edukacyjnych uczniów klas I, II, III w zakresie wybranych treści edukacyjnych

Analiza wyników, określenie słabych i mocnych stron. Przedstawienie wyników uczniom, rodzicom

Nauczyciele nauczania zintegrowanego

wrzesień

Badanie osiągnięć edukacyjnych uczniów klas IV -VI w zakresie wybranych treści edukacyjnych

Analiza wyników Przedstawienie wyników uczniom, rodzicom, 

Nauczyciele poszczególnych przedmiotów

wrzesień

Przeprowadzenie próbnego sprawdzianu w klasie szóstej

Próbny sprawdzian w  szóstej klasie.

Przedstawienie wyników uczniom, rodzicom, Radzie Pedagogicznej

Nauczyciele klas szóstych

listopad / grudzień

Określenie mocnych i słabych stron ucznia na podstawie próbnego sprawdzianu

1. Analiza wyników pomiarów, 2. Zapoznanie uczniów z kartoteką sprawdzianu oraz szczegółowo z kryteriami oceniania 3. Zestawienie wyników uczniów w kategoriach standardów. 4. Indywidualne przekazanie informacji rodzicom na temat mocnych i słabych stron ucznia

Nauczyciele klas szóstych

listopad / grudzień

 

3b. Stworzenie warunków wszechstronnego rozwoju uczniów:

Zadania szczegółowe

Formy realizacji

Odpowie-dzialni

Termin realizacji

Przygotowanie uczniów do sprawdzianu poprzez rozwiązywanie licznych testów próbnych zgodnie z zasadą "Trening czyni mistrza".

1. Rozwiązywanie na lekcjach j. polskiego i zajęciach koła polonistycznego próbnych testów.

poloniści

cały rok

szkolny

2. Popularyzacja wśród uczniów zestawów testów sprawdzających i czasopism przygotowujących do sprawdzianu.

dyrekcja, nauczyciele rodzice

cały rok

szkolny

3. Zakupienie do biblioteki szkolnej czasopism oraz próbnych sprawdzianów.

dyrekcja bibliotekarz

cały rok

szkolny

Wyrabianie u uczniów pozytywnej motywacji do podejmowania zadań i stwarzanie możliwości odnoszenia sukcesu

Udział w konkursach szkolnych i pozaszkolnych

nauczyciele

Rok szkolny

Rozwijanie zainteresowań czytelniczych.

Podawanie przykładów interesujących dla uczniów lektur

nauczyciele

cały rok

szkolny

 

3c. Poprawa jakości nauczania i kształcenia w odniesieniu do poszczególnych kategorii standardów egzaminacyjnych :

Zadania szczegółowe

Formy realizacji

Odpowiedzialni

Termin realizacji

Rozwijać umiejętności rozwiązywania problemów praktycznych z wykorzystaniem obliczeń dotyczących czasu, pieniędzy, procentów z danej wielkości, własności figur geometrycznych.

1. Umieszczanie w pracach klasowych w obu poziomach (P i Pp) zadań nawiązujących do praktycznych sytuacji.

nauczyciele matematyki

cały rok szkolny

Doskonalenie umiejętności czytania ze zrozumieniem poprzez odpowiednio dobrane teksty

Wspólna analiza pod kierunkiem nauczyciela przeczytanego samodzielnie przez ucznia tekstu.

nauczyciele

cały rok szkolny

Doskonalenie umiejętności posługiwania się formami wypowiedzi

Częste ćwiczenia redakcyjne na lekcjach j. polskiego. Prace klasowe sprawdzające umiejętność posługiwania się formami wypowiedzi.

poloniści

cały rok szkolny

Kształcenie pisania poprawnego pod względem ortograficznym.

Utrwalanie reguł pisowni na lekcjach j. polskiego. Poszukiwanie i stosowanie atrakcyjnych metod i form w nauce ortografii.

poloniści

cały rok szkolny

Dobieranie treści, form i sposobu przekazywania informacji w taki sposób, aby były one w największej mierze skuteczne podczas pracy z uczniem słabym i zdolnym

Szkolenia nauczycieli, spotkania zespołów zadaniowych

lider WDN, wicedyrektor, nauczyciele

cały rok szkolny

Wprowadzenie dodatkowych zajęć „Badanie kompetencji kluczowych” w klasach V - VI

Rozwiązywanie ćwiczeń i zadań testowych na zajęciach matematyki i języka polskiego

Nauczyciele języka polskiego i matematyki prowadzący te zajęcia

Cały rok szkolny

Objęcie dodatkową opieką uczniów klas IV -VI z obniżonymi możliwościami intelektualnymi

Przekazanie rodzicom wskazówek do pracy z dziećmi w domu

Wychowawcy pedagog

cały rok szkolny

 

Wyrównanie braków u uczniów klas I – III poprzez udział w zajęciach korekcyjno – kompensacyjnych i dydaktyczno - wychowawczych.

Diagnoza ucznia

7 – letniego, indywidualne predyspozycje i uzdolnienia ucznia kl. I, II, III.

Wychowawcy klas I – III, pedagog

Cały rok szkolny

Zwrócenie uwagi na dyscyplinę pracy na lekcjach

Nadzór pedagogiczny

Stosowanie się do zaleceń dyrektora szkoły

Dyrekcja szkoły i

nauczyciele

Cały rok

 

3d. Systematyczne sprawdzanie efektów nauczania. Przeprowadzenie różnorodnych form sprawdzania wyników nauczania.

Zadania szczegółowe

Formy realizacji

Odpowiedzialni

Termin realizacji

Analiza dotychczasowych metod i form sprawdzania wyników nauczania oraz wypracowanie dodatkowych nowych metod

Sprawdzanie wiadomości i umiejętności ucznia na poszczególnych przedmiotach

Dyrekcja Przewodniczący zespołów przedmiotowych

cały rok szkolny

 


 

3e. Przypomnienie oraz dogłębna analiza standardów wymagań egzaminacyjnych:

Zadania szczegółowe

Formy realizacji

Odpowiedzialni

Termin realizacji

Przypomnienie i przedstawienie kategorii standardów wymagań egzaminacyjnych

1. Przeprowadzenie spotkań zespołów zadaniowych.

wicedyrektor

październik

2. Omówienie standardów na poszczególnych przedmiotach.

nauczyciele

na bieżąco

3. Zapoznanie ze standardami rodziców uczniów klas piątych ( w II semestrze).

wychowawcy klas

marzec/ kwiecień

4. Uświadamiać uczniom, że wynik testu ma wpływ na jego wizerunek jako ucznia.

wychowawcy klas, dyrekcja

na bieżąco

 

3f. Badanie środowiska rodzinnego ucznia.

Zadania szczegółowe

Formy realizacji

Odpowiedzialni

Termin realizacji

1. Rozpoznawanie środowiska ucznia, jego sytuacji materialnej i bytowej.

1. wywiad środowiskowy

Pedagog szkolny Wychowawcy klas

listopad

2 .Ścisła współpraca z domem rodzinnym ucznia.

2. Bieżąca informacja o postępach

 w nauce ich dziecka

wychowawcy klas nauczyciele uczący

cały rok

3.Umożliwiać uczniom dostęp do źródeł informacji (komputer, książki, czasopisma) oraz korzystania z instytucji kulturalnych (kino, teatr)

3. Zachęcanie do korzystania ze zbiorów bibliotecznych. Udział w zajęciach koła informatycznego.

wychowawcy klas, dyrekcja

cały rok

4. Przeprowadzenie prelekcji dla rodziców na temat: "Jak zachęcić dziecko do nauki?"

4. prelekcja pedagoga na spotkaniu z rodzicami

dyrekcja wychowawcy klas I –VI, pedagog

listopad

 

Wdrożenie tych działań wpłynie pozytywnie na podniesienie efektywności w obszarze nauczania i uczenia się, a poprzez to wpłynie na lepsze przygotowanie uczniów do sprawdzianu kompetencji na przyszłość. Jednak analizując wyniki kolejnych sprawdzianów kompetencji należy mieć na uwadze, iż także w naszej szkole mogą istnieć czynniki, które mogą mieć wpływ na obraz uczniowskich osiągnięć. Są to: wpływ środowiska w jakim funkcjonuje szkoła, warunki kadrowe i finansowe, liczebność klas, środowisko domowe ucznia  etc.

 

IV. Procedury osiągania celów:

Na zajęciach należy:

·         zdiagnozować umiejętności uczniów – sprawdziany diagnostyczne z poszczególnych przedmiotów – wrzesień roku szkolnego 2008/2009 – analiza wyników,

·         analiza sprawdzianów, testów pod względem zarówno opanowania treści, jak też poziomu opanowania kluczowych umiejętności,

·         zaplanować działania wyrównujące braki,

·         stosować metody aktywizujące,

·         motywować uczniów do nauki poprzez stosowanie nagród, pochwał,

·         konsekwentnie przestrzegać zawartych umów, kontraktów z poszczególnymi zespołami klasowymi,

·         uczyć korzystania z materiałów źródłowych, w tym z podręcznika,

·         uczyć wykorzystywania posiadanych informacji w praktyce, rozwiązywać problemy aktualne,

·         uczyć wyszukiwania informacji – w słownikach, encyklopediach, Internecie, bibliotekach),

·         rozwijać logiczne myślenie poprzez stosowanie metod problemowych,

·         wspomagać uczniów w planowaniu i organizowaniu wolnego czasu, własnej nauki,

·         poprawiać metody pracy z uczniem słabym i zdolnym,

·         przeprowadzać więcej sprawdzianów pisemnych – „kartkówek”,

·         rozwiązywać większą liczbę testów, stosując różne metody ich rozwiązywania,

·         na sprawdzianach stosować zadania otwarte i zamknięte,

·         zwrócić większą uwagę na uczniów o obniżonych możliwościach intelektualnych, dostosowywać sprawdziany do ich możliwości (jeżeli istnieją takie opinie PPP),

·         zorganizować, w miarę potrzeb i możliwości, dodatkowe zajęcia,

·         zwracać uwagę na poprawne pod względem stylistycznym odpowiedzi, „pełnymi zdaniami”,

·         zwracać większą uwagę na estetykę zapisu, wykonywanych prac,

·         zwiększać nacisk na treści związane z tworzeniem diagramów, wykresów, tabel, umieszczanie w nich informacji, odczytywanie informacji,

·         w rozwiązywanych zadaniach na lekcji i w pracach klasowych uwzględniać standardy wymagań,

·         rozwijać czytelnictwo,

·         odpytywać uczniów ze zrozumienia czytanych treści,

·         stosować metody problemowe – burza mózgów, drzewo decyzyjne,

·         prosić uczniów o argumentowanie swoich opinii, ocen,

·         prosić o podawanie różnych sposobów rozwiązania danego problemu i możliwych konsekwencji podejmowanych działań,

·         kontrolować samodzielność wykonywanych prac,

·         analizować błędy popełnione przez uczniów i wspólnie poszukiwać ich źródeł,

·         pozwalać uczniom recenzować prace swoje i innych, przy wskazywaniu mocnych i słabych stron,

·         zachęcać i motywować uczniów do wytężonej pracy na lekcji, w domu i w trakcie pisania sprawdzianu.

 

V. Przewidywane osiągnięcia uczniów:

 

VI. Szczegółowe kierunki działań i zadania ukierunkowane na podniesienie efektywności nauczania – nauczyciel powinien:

 

EWALUACJA PROGRAMU NAPRAWCZEGO PSP W WIERZBICY

Skutki dokonanych zmian oceniać należy poprzez:

-  analizę sprawdzianów diagnozujących z każdego przedmiotu na początku roku szkolnego (sem. I),

- analizę sprawdzianów próbnych w klasach  szóstych

 

Planowanie procesu ewaluacji:

  1. Uzasadnienie:

Ewaluacja ma na celu uzyskanie informacji zwrotnej dotyczącej przydatności tegoż programu dla naszej szkoły. Ewaluacja ma zdiagnozować czy podjęte zadania wpłynęły pozytywnie na podniesienie wyników na sprawdzianie kompetencji.

  1. Obiekt ewaluacji: Program naprawczy Publicznej Szkoły Podstawowej im. Stefana Żeromskiego w Wierzbicy
  2. Obszary ewaluacji: realizacja wybranych zadań oraz form pracy
  3. Adresaci ewaluacji: (Uczniowie, Rodzice, Dyrekcja, Nauczyciele
  4. Rodzaj ewaluacji:
    1. Ewaluacja procesu (monitoringu)
    2. Ewaluacja końcowa
  5. Ewaluatorzy: Nauczyciele odpowiedzialni za powierzone zadania szczegółowe,
  6. Czas ewaluacji: koniec roku szkolnego oraz początek każdego roku
  7. Metody zbierania danych:
    1. Analiza dokumentów (wyniki sprawdzianów)
    2. Obserwacja pracy uczniów
  8. Narzędzia ewaluacji:
    1. Arkusz własnych spostrzeżeń i wniosków
  9. Wykorzystanie ewaluacji:

Ewaluacja posłuży do opracowania  pisemnego raportu z wdrożenia programu naprawczego.

 

 

                                                                                                        Opracowanie: Zofia Stachowicz

                                                                                                                                Krystyna Tuzimek

                                                                                                                                Danuta Dujka

                                                                                                                                Marzena Kucharczyk